Blog

Slagvelden van onverzoenlijkheid

Hoe verzoen je het onverzoenbare? Verkennen we het slagveld van de populaire muziek, dan is er voor elk wat wils.

De onenigheid binnen The Police, de ontluisterende romances binnen Fleetwood Mac, tot en met de clash binnen The Clash.

Filip De Cavel

Het patroon lijkt akelig primitief. Eerst is er de ruzie en ontbinding van de band (de ontbinding van een bandlid is hier niet vreemd aan). Enkele jaren later volgen de respectievelijke memoires. Een goed doel, nostalgische fans, en de bankrekeningen in het rood werken vervolgens best aardig als reünie-stimuli. Een definitieve vaarwel-tournee camoufleert zich ten slotte als een laatste poging om vergane glorie op te blinken. Heet dat dan verzoening?

Diepe wonden

Politiek, maatschappij, en ook de kerk kennen hun slachtoffers en slagvelden van onverzoenlijkheid. Sommige wonden zitten diep, en het onbegrip kan over generaties heen reiken. Waarom liep het nu weer fout? Er zal best een goede reden voor geweest zijn.

Ironie van het kruis

In de aangetekende zending aan zijn geestelijke zoon Filemon toont Paulus ons hoe verzoening in de praktijk vorm krijgt. Het blijkt in de vorm van het kruis, Gods ultieme daad van verzoening. Hier schuilt een zekere ironie in. Deze korte brief aan een slavenhouder is namelijk één van de weinige brieven, zo niet de enige brief van Paulus, waarin hij het uitzonderlijk niet heeft over het sterven, de opstanding of de hemelvaart van Jezus Christus. En toch, het kruis is alomtegenwoordig. Het onverzoenbare laat zich tussen de regels van deze epistel verzoenen.

Was het niet theoloog Tom Wright die stelde dat mocht alleen deze nieuwtestamentische brief ons bereikt hebben, dan nog zouden we weten wat het betekent om christen te zijn? Paulus kon deze woorden neerpennen juist omwille van het sterven, opstaan, en hemelvaart van Jezus.

Belichaamde theologie

Met de armen uitgespreid verbindt Paulus Efeze met Kolosse; slaaf met meester, Onesimus met Filemon. Belichaamde theologie op haar edelst. Toegepaste theologie op haar meest praktische. Een korte tijd later expliciteert Paulus het in zijn tweede brief aan de Korintiërs: “Het is God die door Christus de wereld met zich heeft verzoend: Hij heeft de wereld haar overtredingen niet aangerekend. En ons heeft Hij de verkondiging van de verzoening toevertrouwd.” (2 Korintiërs 5, 18-20; NBV)

Nieuw broederschap

Paulus toont hoe verzoening in de praktijk gebeurt. Zonde en gebrokenheid ontmenselijkt, herstel in Christus, de Messias, brengt mensen bij elkaar en dat kan alleen maar als er I/iemand in het midden plaatsneemt. Meester en slaaf worden kinderen van dezelfde Vader; de hiërarchie uitgevlakt, weggegomd door een nieuw broederschap.

Deze brief klinkt als een oproep om tussen mensen te gaan staan, de armen uitgespreid, om bij elkaar te brengen wat uit elkaar gedreven werd; om bruggen te slaan en op die manier het werk van Christus in deze wereld zichtbaar te maken. Weer mens worden, meer mens worden. Met dank aan de heilsfiguur Jezus Christus, de Mensenzoon. Leadzanger van The Police Sting zong in 1981 “Rehumanize Yourself”. Ik hoop dat het tussen hen goedgekomen is.

Filip is theoloog, godsdienstleraar, en oudste in evangelische kerk ‘de rots’, heeft een Britse echtgenote en drie dochters.