Blog

Levend water

Stel dat er iemand bij u zou aanbellen met de mededeling: “Ik heb dorst”. Wat u zou doen? Waarschijnlijk zou u niet lang nadenken en een glas water gaan halen.

Water, is dat niet het eerste waar we aan denken bij het horen van het woord dorst? Toch kun je op nog veel meer manieren dorst hebben.

Kelly Keasberry

In het Bijbelboek Jesaja (41, 17) klinken de woorden van de gelijknamige profeet:

“De ellendigen en de armen zoeken naar water, maar het is er niet, hun tong verdroogt van dorst; Ik, de Here, zal hen verhoren; Ik, de God van Israël, zal hen niet verlaten.”

Het volk Israël snakt naar water. Maar eigenlijk vertegenwoordigt dat woord “water” nog meer. Kijk maar eens om u heen op een stralende lentedag. Alle bloemen, planten en fonteinen, maar ook alle dieren en mensen… niets van dat alles zou ook maar denkbaar zijn zonder water. Het verschil tussen dorre planeten als Mars of de maan en de Aarde is water. Water symboliseert het leven.

Huidhonger

Maar zijn nog meer dingen waar je naar kunt dorsten. Sommige mensen hongeren en dorsten naar vrijheid of gerechtigheid. Denk maar aan de vele gewetensgevangenen in Iran, China en Noord-Korea. Weer andere mensen dorsten – zeker in coronatijden – naar aanraking. Huidhonger is een hot  item in coronatijden. En wat te denken van spirituele droogte? Dat is een gebrek aan zin dat mensen ervaren als ze hun leven niet in een breder kader kunnen plaatsen. Als alles louter materie is, en dood is dood. Als survival of the fittest de enige reden is om ’s ochtends voor je bed uit te komen.

Woestijn

Het volk Israël, tegen wie de profeet Jesaja zich richt, ervaart op veel manieren droogte. Het staat op het punt als gevangenen naar Babylon te worden gevoerd. Een pijnlijke situatie. Maar dan zegt de profeet  (Jes. 41, 18-21):

“Ik zal op kale heuvels rivieren doen ontspringen en bronnen te midden der valleien; Ik zal de woestijn tot een waterplas maken en het dorre land tot waterbronnen. Ik zal in de woestijn ceder, acacia, mirt en olijfwilg zetten; ik zal in de wildernis cypres naast plataan en denneboom planten, opdat men zie en tevens erkenne, bedenke en tevens begrijpe, dat de hand des Heren dit gedaan en de Heilige Israëls het geschapen heeft.”

Stelt u zich dat eens letterlijk voor. Kale heuvels veranderen in rivieren, een woestijn verwordt tot een waterplas, het dorre land verandert in waterbronnen, en in de woestijn schieten talloze plantensoorten op. Ontzagwekkend, niet? Het geheim: water.

Wildernis van deze wereld

Maar deze tekst gaat over meer dan water. De tekst gaat ook over spirituele droogte. Er spreekt een belofte uit dat God zijn geliefde volk niet in de steek laat, zelfs al voelt het soms zo. Zelfs al oogt het landschap van ons leven nog zo dor en desolaat. Zelfs al gaat alles mis en ervaren we helemaal niet dat ons leven rijk en vruchtbaar is.

Onze weg naar de hemel leidt door de wildernis van deze wereld. Op die weg leidt onze ziel dikwijls dorst en gebrek. Hoe vaak snakken we niet naar de vervulling van al onze noden? We denken: “Als ik dat huis of die auto maar heb, zal ik gelukkig zijn”, “Als ik de liefde van mijn leven maar vind” of “Als ik maar ooit een wereldreis heb gemaakt, dan kan ik sterven”. Hoe vaak zoeken we geen vervulling in wereldse, stoffelijke zaken? Terwijl er nog een veel grotere, primaire bron van vervulling is waaruit al het andere voortvloeit.

Kom en drink

In Johannes 7 (38-39) lezen we:

“Indien iemand dorst heeft, hij kome tot Mij en drinke! Wie in Mij gelooft, gelijk de Schrift zegt, stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien.”

Als je na een lange bergwandeling dorstig bij een beekje aankomt, kun je meerdere dingen doen. Je kunt recht blijven staan, het water bestuderen en toezien hoe het voorbij stroomt. Dan is er nog een tweede optie. Je kunt het water ook vangen, en opsluiten in een bakje of bassin.

Veel mensen doen het eerste. Ze zijn een toeschouwer, criticus of exegeet van Gods Woord, maar nemen er geen deel aan. Weer andere doen het tweede. Ze sluiten het levende water op in dogma’s, vormelijkheden of gestolde tradities, maar merken niet dat het door stil te staan zijn levengevende kracht verliest. Beiden opties veranderen niets aan de dorst.

Gelukkig is er nog een derde optie. Jezus zelf nodigt ons uit om door de knieën zakken en… van het water drinken. “Kom en drink!” klinken zijn woorden. Ze zijn een uitnodiging om samen met God op weg te gaan. Want als wij dat doen – door gebed, Bijbellezen, inspirerende muziek, lectuur, meditatie of een wandeling in de natuur – dan wordt de innerlijke mens van dag tot dag vernieuwd. Dan worden wij zelf een bron. En die is niet bedoeld om verborgen te blijven, maar te stromen naar deze wereld toe. Als een boodschap van hoop voor een ieder die dorst heeft.

De kerk, dat zijn wij

De kerken blijven nog even gesloten. Maar hoewel het ons aan de fysieke mogelijkheden ontbreekt om gemeenschap te kunnen zijn, gaat onze roeping onverminderd voort. Nieuwe tijden staan voor de deur – alles verandert, zal en moet veranderen. Zoals de filosoof Heraclites zei: Panta rhei, alles stroomt. In stilstaand water dooft het leven uit.

Uitgerekend de woestijnperiode van corona herinnert ons aan iets belangrijks: de kerk is geen gebouw, de kerk dat zijn wij. Ook vandaag klinkt onverminderd de oproep van Jezus: “Kom en drink!”. Zelfs al zwijgt het kerkorgel, het levende water zal blijven stromen. Jezus nodigt ons uit ons niet te laten overweldigen door de droogte, maar te drinken en een bron voor elkaar en anderen te zijn. Opdat op een dag de woestijn zal bloeien.

Kelly Keasberry is journalist bij het christelijk weekblad Tertio, getrouwd met Joost en moeder van vier zonen