Blog

Hoera voor Henoch! Hij leve lang!

Op Kerknet verscheen een reeks over kleine, soms ronduit bizarre verhalen in de Bijbel die menig lezer de wenkbrauwen doen fronsen. We plaatsen hier met toestemming de eerste uit de reeks van 12.

Noachs overgrootvader Henoch

Toen Henoch 65 jaar was, verwekte hij Metuselach. Na de geboorte van Metuselach leefde Henoch nog 300 jaar, in nauwe verbondenheid met God. Hij verwekte zonen en dochters. In totaal leefde hij 365 jaar. Henoch leefde in nauwe verbondenheid met God; aan zijn leven kwam een einde doordat God hem wegnam.

Genesis 5,22-24

Hans Debel

Metuselach leeft vervolgens 969 jaar – naar hem verwijst de uitdrukking Zo oud als Methusalem – zijn zoon Lamech 777 jaar. Aan de zoon van Lamech danken we dan weer een van de mooiste en bekendste Bijbelverhalen: Noach, die ten tijde van de zondvloed en zijn ark al ruim 500 jaar was en pas zijn kaars uitblies op zijn 950ste.

Gezond oud worden, dat willen we allemaal wel. Maar zo oud?

Dat waren nog eens tijden! Laat me meteen een misverstand uit de weg helpen: zelfs in de tijd waarin de Bijbel werd geschreven, las men die verhalen niet als feitelijke geschiedenis. De ongelooflijk hoge leeftijden dragen bij aan het mythische karakter van de voortijd. Ze geven aan dat er een diepere betekenis ligt in de voorgeschiedenis van de wereld. Ook in andere culturen circuleren vergelijkbare mythen.

Henoch is de jongste. Waarom is hij speciaal?

Hij wordt 365, precies evenveel als er dagen zijn in een jaar. We weten dat in het vroege jodendom er veel te doen was rond kalenders. Voorstanders van de zonnekalender hechtten destijds veel belang aan Henoch. Uiteindelijk zou de maankalender de belangrijkste maatstaf worden in het jodendom.

Verder is dit verhaal interessant vanwege de manier waarop Henoch aan zijn eind komt. Er staat letterlijk: Henoch wandelde met God en God nam hem weg. Dat wordt meestal geïnterpreteerd als ‘ten hemel opgenomen’. In het apocriefe evangelie volgens Nicodemus kun je lezen dat 2 mannen Christus opwachtten aan de hemelpoort: Henoch en Elia, wie hetzelfde overkwam.

Te herontdekken dus?

Zeker weten! Wie met veel goede wil de Bijbel vooraan begint te lezen, geeft het ter hoogte hoofdstuk 5 van Genesis vaak op. Het lijkt best saai met al zijn opsommingen.

Maar hier begint Adam zijn eerste opdracht van Godswege waar te maken: Wordt vruchtbaar en wees talrijk!

De hoge leeftijden maken mee dit punt: de mensheid wordt vruchtbaar en talrijk. Dit hoofdstuk maakt bovendien de verbinding tussen Adam en Noach, met wie een heel nieuwe episode begint in het verhaal van God en mensen.

Hans Debel is oudtestamenticus en werkt mee aan het tijdschrift Ezra.

Dit artikel verscheen eerder op Kerknet

Fotofragment: Henoch ‘wandelt met God’ en wordt in de hemel opgenomen. Illustratie uit ‘Figures de la Bible’, 18de eeuw. © Wikicommons